Materiały konferencyjne SEP 2026

7 „aktywów osieroconych”. W gospodarce centralnie zarządzanej stabilność społeczno-ekono- miczna jest priorytetem politycznym. Transformacja energetyczna musi być ewolucyjna, a nie rewolucyjna, jak często w swych wypowiedziach podkreśla Prof. Bronisław Barchański. Choć koszt wytwarzania energii z fotowoltaiki i wiatru (LCOE) w Chinach jest obecnie bardzo konkurencyjny (vide pkt. 2.1, Rys. 4) nie oznacza to automatycznie, że cały system oparty na OZE jest tańszy. W tym miejscu należałoby jeszcze uwzględnić: koszty bilansowania systemu, koszty magazynowania energii, koszty rezerw mocy, koszty związane z rozbudową i moderni- zacją sieci przesyłowych. W systemie z dużym udziałem źródeł niestabilnych, bo takimi są farmy fotowoltaiczne i wiatrowe (są mocno zależne od warunków pogodowych), rosną tzw. koszty systemowe. Elektrownie węglowe w Chinach z perspektywy makroekonomicznej pełnią funkcję „kotwicy systemowej”, która umożliwia bezpieczne funkcjonowanie gospodarki o ogromnej skali. Magazyny energii rozwijają się dynamicznie, jednak technologia wielkoskalowa umożli- wiająca bilansowanie wielodniowych niedoborów produkcji wiatrowej lub słonecznej pozostaje kosztowna. Ekonomicznie bardziej racjonalne jest utrzymanie istniejącej floty elektrowni wę- glowych niż jej przedwczesna likwidacja i zastąpienie w pełni systemem opartym na magazy- nach. Z punktu widzenia rachunku ekonomicznego Chiny stosują model hybrydowy, gdzie OZE stanowi źródło wzrostu mocy, a węgiel jest gwarantem stabilności i bezpieczeństwa systemu. Chiny deklarują osiągnięcie: szczytu emisji CO₂ przed 2030 r., neutralności klimatycznej do 2060 r.[4] Oznacza to, że w perspektywie długoterminowej udział węgla będzie maleć. Jednak strategia zakłada: 1. Rozbudowę OZE i energetyki jądrowej. 2. Modernizację istniejących elektrowni węglowych (wyższa sprawność). 3. Stopniowe ograniczanie najstarszych jednostek. 4. Rozwój technologii CCS (Carbon Capture and Storage). Węgiel nie jest więc postrzegany jako trwały fundament systemu, lecz jako element przejściowy, który zapewnia stabilność w okresie transformacji. 4.WNIOSKI Utrzymanie węgla w chińskim mixie energetycznym wynika przede wszystkim z czynników ekonomicznych i systemowych, a nie z braku ambicji klimatycznych. Kluczowe determinanty to: ogromna skala zapotrzebowania na energię, konieczność zapewnienia stabilności systemu elektroenergetycznego, bezpieczeństwo surowcowe, konkurencyjność przemysłu, uwarunkowa- nia regionalne i społeczne oraz rachunek kosztów systemowych transformacji. W realiach go- spodarki o skali porównywalnej z Chiny nawet krótkotrwałe niedobory mocy lub gwałtowny wzrost cen energii przekładają się na istotne ryzyka makroekonomiczne. Węgiel pełni więc funk- cję stabilizacyjną, zapewnia dyspozycyjną, przewidywalną generację, która bilansuje rosnący udział źródeł niestabilnych, takich jak energetyka wiatrowa i fotowoltaika. Model transformacji realizowany przez Chiny ma charakter ewolucyjny i pragmatyczny. Państwo to dynamicznie rozwija odnawialne źródła energii oraz inwestuje w energetykę jądrową i infrastrukturę przesy- łową, jednak równolegle utrzymuje znaczący potencjał węglowy jako zabezpieczenie stabilności gospodarczej i społecznej. W krótkim i średnim okresie węgiel pozostanie fundamentem sys- temu elektroenergetycznego, natomiast w długim horyzoncie jego rola będzie stopniowo ogra- niczana wraz z rozwojem technologii magazynowania energii, modernizacją sieci oraz wzrostem udziału niskoemisyjnych mocy wytwórczych.