Materiały konferencyjne SEP 2026

Podsumowanie ❖ Procesy na zwałach mają charakter stochastyczny; ekstremalne warunki mineralne (filtr środowiskowy) uniemożliwiają realizację końcowego etapu klasycznego modelu klimaksu (sensu Clements). ❖ Zwałowiska to autonomiczne, wykazujące wysoką stabilność funkcjonalną (mimo antropogenicznego pochodzenia). ❖ Duża modyfikacja fizykochemiczna podłoża (pH, zasolenie) stanowi barierę abiotyczną uniemożliwiającą powrót do ekosystemów natywnych. ❖ Potencjał sukcesji spontanicznej powinien być uznany za efektywną i niskokosztową strategię rekultywacji terenów poprzemysłowych. 10