Materiały konferencyjne SEP 2026

których należały: zapalenia i wybuchy metanu (11), tąpnięcia i odprężenia (28), pożary endoge- niczne (16) oraz wyrzuty gazów i skał (1). Zdarzenia te spowodowały ogółem 172 wypadki, w tym najwięcej wskutek tąpnięć i odprężeń (96). (Tabele 1 i 2) [4, 8, 9]. Tabela 1. Niebezpieczne zdarzenia spowodowane zagrożeniami naturalnymi w kopalniach węgla kamiennego w latach 2021-2025 Table 1. Hazardous events resulting from natural hazards in hard coal mines in the years 2021-2025 Zagrożenie naturalne Liczba niebezpiecznych zdarzeń 2021 2022 2023 2024 2025 2021-2025 Metanowe 3 4 1 1 2 11 Tąpaniami 3 6 2 11 6 28 Pożarami endogenicznymi 2 5 0 4 5 16 Wyrzutami gazów i skał 0 0 0 0 1* 1 * Poprzedni wyrzut metanu i skał miał miejsce w 2012 r. Tabela. 2. Wypadki spowodowane zagrożeniami naturalnymi w kopalniach węgla kamiennego w latach 2021-2025 Table 2. Accident rates resulting from natural hazards in Polish hard coal mines in the years 2021-2025 Zagrożenie naturalne Rodzaj wypadku ogólem śmiertelne ciężkie powodujące czasową niezdolność do pracy Metanowe 73 21 11 41 Tąpaniami 96 19 2 75 Pożarami endogenicznymi 0 0 0 0 Wyrzutami gazów i skał 3 2 0 1 Zatem zagrożenie tąpaniami, tak pod względem liczby zdarzeń, jak i wypadków śmiertelnych, stanowi zagrożenie najbardziej katastrofogenne. Wysoki poziom tego zagrożenia wynika w du- żej mierze z prowadzenia robót górniczych w trudnych i skrępowanych warunkach geologiczno- górniczych. Roboty górnicze realizowane są na coraz większych głębokościach, w otoczeniu grubych i zwięzłych warstw potencjalnie wstrząsogennych, w sąsiedztwie zaburzeń geologicz- nych oraz w rejonach oddziaływania zaszłości eksploatacyjnych i resztkowych partii złoża. Po- nadto zagrożenie tąpaniami, współwystępując z zagrożeniami metanowym i pożarami endoge- nicznymi, może w wyniku koincydencji spowodować wzrost stanu tych zagrożeń oraz zainicjo- wać niebezpieczne zdarzenia, niejednokrotnie skutkujące wypadkami. [2, 4]. 2. SKALA WYSTĘPOWANIA ZAGROŻENIA SEJSMICZNEGO I TĄPANIAMI W 2025 r. w Polsce wydobyto 42,7 mln Mg węgla kamiennego pochodzącego z 19 kopalń, z któ- rych 18 znajduje się Górnośląskim Zagłębiu Węglowym (GZW). Wskutek sczerpywania się za- sobów, a co za tym idzie ograniczenia możliwości produkcyjnych kopalń, a także z uwagi na spadek cen węgla, zwiększenie kosztów wydobycia oraz będące efektem transformacji energe- tycznej mniejsze zapotrzebowanie gospodarki krajowej, wydobycie węgla kamiennego sukce- sywnie spada, zmniejszeniu ulega również liczba funkcjonujących kopalń (Tabela 3) [8, 9].