Materiały konferencyjne SEP 2026

Rys. 2. Energia sejsmiczna wstrząsów na tle wydobycia w latach 2016-2025 Figure. 2. Seismic energy of tremors relative to mining in the years 2016-2025 W ostatnich latach zagrożenie tąpaniami wyrażało się liczbą ponad 1400 wysokoenergetycznych (o energii ≥10 5 J) wstrząsów oraz kilkoma tąpnięciami i odprężeniami rocznie . Wszystkie zda- rzenia ze skutkami stanowiły ok. 0,3% wysokoenergetycznych wstrząsów i wywołane były wstrząsami o energiach >10 6 J. W 2024 r. odnotowano największą od lat liczbę wysokoenerge- tycznych zjawisk (2112). Najwyższe sumaryczne energie wstrząsów wyemitowane w latach: 2015, 2018 i 2020 były wynikiem wystąpienia wstrząsów o energii >10 9 J, odpowiednio w ko- palniach: KWK „Wujek” ruch „Śląsk” (4·10 9 J), KWK „Borynia-Zofiówka-Jastrzębie” ruch „Zo- fiówka” (2·10 9 J) i KWK „Budryk” (3·10 9 J). Wstrząs w ruchu „Śląsk” był najsilniejszym wstrzą- sem w górnictwie węgla kamiennego i wywołał tąpnięcie o największych jak dotąd zasięgu i skutkach w wyrobiskach, w następstwie czego ruch „Śląsk” został zlikwidowany [6]. Wielkość zagrożenia sejsmicznego i tąpaniami analizowano również w oparciu o wskaźniki sej- smiczności w danym roku [4]: − wskaźnik częstości wstrząsów [-/10 6 Mg], zdefiniowany liczbą wstrząsów wysokoenerge- tycznych względem odpowiednio: całkowitego wydobycia i wydobycia z pokładów zagro- żonych tąpaniami, − wskaźnik energii wstrząsów [J/Mg], zdefiniowany wielkością sumarycznej energii sejsmicz- nej względem odpowiednio: całkowitego wydobycia i wydobycia z pokładów zagrożonych tąpaniami. Wartości wzmiankowanych wskaźników w latach 2016-2025 zestawiono w Tabeli 5 a ich zmien- ność zilustrowano na Rys. 3 i 4. Tabela 5. Wskaźniki częstości i energii wstrząsów w latach 2016-2025 Table 5. Tremors frequency and energy factors in the years 2016-2025 Rok 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 Wsk. częst.wstrz. (wyd. całk.) [-/10 6 Mg] 21,7 18,3 23,8 21,0 29,0 30,3 32,4 38,9 48,3 33,9 Wsk. częst. wstrz. (wyd. z pokł. zagr. tąp.) [-/10 6 Mg] 41,5 34,4 44,1 38,8 51,2 57,7 60,5 70,6 88,7 61,8 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 0 10 20 30 40 50 60 70 80 Energia wstrząsów [10 9 J] Wydobycie [10 6 Mg] Wydobycie ogółem Wydobycie z pokładów zagrożonych tąpaniami Energia wstrząsów