Materiały konferencyjne SEP 2026

Szkoła Eksploatacji Podziemnej 2026, Materiały Konferencyjne System wymiany ciśnienia EPX Marcin Karcz Elektrometal S.A. STRESZCZENIE: Wraz ze wzrostem głębokości prowadzenia eksploatacji rośnie znaczenie skutecznych systemów ograniczania zagrożenia klimatycznego. Jednym z najefektywniejszych rozwiązań pozostaje centralna klimatyzacja wykorzystująca powierzchniowe źródła chłodu oraz transport energii chłodniczej do wyrobisk dołowych. Kluczowym elementem takich ukła- dów jest stanowisko wymiany ciśnienia, umożliwiające hydrauliczne rozdzielenie obiegów i bezpieczne przekazywanie mocy chłodniczej. W pracy przedstawiono analizę eksploatacyjną systemu centralnej klimatyzacji w KWK Sta- szic-Wujek Ruch Murcki Staszic uruchomionego w marcu 2025 roku z stanowiskiem wymiany ciśnienia EPX produkcji Elektrometal S.A. Instalacja z powierzchniową stacją o mocy 7 MW, dostarcza wodę lodową o temperaturze 0,5 °C przy przepływie nominalnym 250 m³/h wraz z rurociągami wykonanymi w technologii odwiertów i komorą techniczną na poziomie 900m. SŁOWA KLUCZOWE: Klimatyzacja centralna, zagrożenie klimatyczne, wymiennik ciśnienia. 1. WPROWADZENIE Zagrożenie klimatyczne stanowi jedno z podstawowych ograniczeń prowadzenia eksploatacji w kopalniach. Wzrost temperatury pierwotnej górotworu, dopływ ciepła od maszyn i urządzeń oraz parametry powietrza wentylacyjnego powodują, że utrzymanie warunków pracy zgodnych z wymaganiami bezpieczeństwa i higieny staje się coraz trudniejsze [1], [2], [5]. Tradycyjne metody, oparte wyłącznie na zwiększaniu ilości powietrza wentylacyjnego, osią- gnęły granice efektywności ekonomicznej i technicznej. W konsekwencji w wielu zakładach wprowadzono systemy klimatyzacji centralnej, w których chłód wytwarzany jest na po- wierzchni, a następnie transportowany do dołu kopalni za pomocą wody lodowej [3],[7]. Transport taki wiąże się jednak z występowaniem bardzo wysokich ciśnień hydrostatycznych. Na głębokościach przekraczających 400 metrów różnice ciśnień uniemożliwiają bezpośrednie zasilanie urządzeń rejonowych. Problem ten rozwiązuje stanowisko wymiany ciśnienia, które stanowi węzeł pośredni pomiędzy obiegiem powierzchniowym a instalacją dołową. Celem artykułu jest przedstawienie rzeczywistych doświadczeń eksploatacyjnych z pracy ta- kiego stanowiska oraz ocena jego wpływu na efektywność całego systemu klimatyzacyjnego na podstawie pracującej instalacji klimatyzacji centralnej. 2. INSTALACJA KLIMATYZACJI CENTRALNEJ Na wartość obciążenia cieplnego wpływają przede wszystkim: • temperatura pierwotna skał, • strumień ciepła od urządzeń mechanicznych i elektrycznych, • ciepło wydzielane w procesach technologicznych,