Materiały konferencyjne SEP 2026

7 zdarzenia było zapalenie i wybuch metanu oraz wybuch pyłu węglowego. Bezpośrednią przyczyną wybuchu pyłu węglowego w rejonie ściany wydobywczej nr 5 w pokładzie 409 na poziomie 1050 m w KWK „Wujek” Ruch „Śląsk” w Rudzie Śląskiej było zapale- nie i wybuch metanu [8]. Pozostałe informacje nie ujęte w analizowanych dokumentach przyjęto dla każdego ze zda- rzeń w dwóch wariantach. Pierwszy z nich zakłada, że strefa zabezpieczająca ścianę była wykonana prawidłowo - zgodnie z obowiązującym w tamtym czasie rozporządzeniem, a pozostałe czynniki powodujące wybuch pyłu węglowego i mające wpływ na jego propa- gację przyjęły wartości najbardziej korzystne (czyli najmniej sprzyjające powstaniu i prze- niesieniu wybuchu pyłu węglowego). Drugi wariant również zakłada, że strefa zabezpie- czająca ścianę była wykonana prawidłowo - zgodnie z obowiązującym w tamtym czasie rozporządzeniem, natomiast pozostałe czynniki mające wpływ na powstanie i propagację wybuchu przyjęły wartości najbardziej niekorzystne (czyli najbardziej sprzyjające powsta- niu i przeniesieniu wybuchu pyłu węglowego) [8]. 5. WNIOSKI Przedmiotem pracy jest nowa metoda szacowania ryzyka eksplozji pyłu węglowego, dedyko- wana z myślą o specyficznych warunkach ścian o wysokiej koncentracji wydobycia. Metoda ta uwzględnia czynniki mające wpływ na powstanie i propagację wybuchu pyłu węglowego, dobrane w oparciu o analizę polskiej oraz światowej literatury. Zidentyfikowano 11 czynników niezbędnych do zainicjowania wybuchu oraz 6 czynników mających wpływ na jego przeniesienie (skutki). Każdemu z nich przypisana została odpowiednia waga. Wagi te wyrażają istotność czynnika w procesie inicjacji i propagacji badanego zjawiska. Zostały one ustalone na podstawie przeprowadzonych badań eksperckich, w których uczestniczyli przedstawiciele nauki, inżynierowie oraz nadsztygarzy pyłowi wszystkich kopalń węgla kamiennego z największych spółek węglowych w Polsce (JSW S.A., PGG S.A., Tauron Wydobycie S.A., LW Bogdanka S.A.). Przedstawione w niniejszej dysertacji badania pozwalają na sformułowanie następujących wniosków: 1. Metoda opisana w niniejszej pracy, zawierająca algorytm postępowania, może być pomocnym narzędziem, które pozwoli na spełnienie wymagań opisanych w § 443.1 Rozporządzenia Ministra Energii z dnia 23 listopada 2016 r. w sprawie szczegóło- wych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych. Paragraf ten obliguje przedsiębiorcę do wykonywania okresowej oceny ryzyka i iden- tyfikacji zagrożeń w miejscach, w których może wystąpić atmosfera wybuchowa. Wspomniane powyżej rozporządzenie nie określa jednak wytycznych do realizacji te- go zadania, pozostawiając wybór metody oraz sposób jej aplikacji w gestii przedsię- biorcy. 2. Przeprowadzenie oceny ryzyka wybuchu pyłu węglowego, pozwala na identyfikację czynników, które w istotny sposób wpływają na możliwość powstania i przeniesienia wybuchu pyłu węglowego, co ułatwia wskazanie działań redukujących poziom ryzy- ka. 3. Wszystkie badania, pomiary i oznaczenia, które były przeprowadzane na potrzeby ni- niejszej pracy, wykonywane były zgodnie z Polskimi Normami aktualnymi w czasie ich realizacji. W roku 2023 normy nr: PN-G-04037:1998 oraz PN-G-04036:1997 zo- stały zastąpione kolejno: PN-G-04037:2023-10 oraz PN-G-04036:2023-04. Dokonu- jąc oceny ryzyka wybuchu pyłu węglowego w rejonie ścian o wysokiej koncentracji wydobycia należy uwzględnić zmiany wprowadzone w nowych normach.