Materiały konferencyjne SEP 2026

6 Dla zapewnienia wysokiej skuteczności prac iniekcyjnych stosowane do iniekcji zaczyny uszczelniające muszą spełniać równocześnie kilka kryteriów. Pierwszym z nich jest warunek zgodności pod względem fizyko-chemicznym z uszczelnia- nym górotworem. Drugi warunek wynika z kryterium czasu przetłaczania zaczynu, który po- zwoli na jego skuteczne przemieszczenie w układzie wytwarzania iniektu a następnie w góro- tworze. Trzecim wymogiem jest potrzeba zapewnienia odpowiednich parametrów wytrzyma- łościowych oraz odporności korozyjnej (trwałości) stwardniałych zaczynów uszczelniających. Receptury zaczynów powinny być tak dobrane by stwardniały zaczyn miał parametry geome- chaniczne takie same lub porównywalne z właściwościami uszczelnianego górotworu, zapew- niając jego stabilność i konsolidację. Czwarty warunek powinien uwzględniać czynnik ekono- miczno–ekologiczny [5]. Na potrzeby stworzenia bariery przeciwfiltracyjnej z użyciem powierzchniowych otworów iniekujących i zmniejszenia dopływu wód do wyrobisk górniczych opracowano i przebadano receptury zaczynów uszczelniających o zwiększonej trwałości na osnowie geopolimerów. Re- ceptury oparto na składnikach pochodzenia nieorganicznego, a dokładnie pucolanowego mate- riału powstałego:  ze spalania węgla brunatnego w palenisku pyłowym,  ze spalania węgla brunatnego w palenisku fluidalnym Ponadto w recepturach wykorzystywane są:  odpady z mielonego hutniczego granulowanego żużla pomiedziowewego,  z odpady poflotacyjne z procesu wzbogacania rud miedzi,  piaski kwarcytowe. Popiół lotny zaliczany jest do dodatków o właściwościach pucolanowych, natomiast mielony granulowany żużel pomiedziowy oraz odpad poflotacyjny i piaski charakteryzują się aktywnością pucolanowo–hydrauliczną. Badania laboratoryjne związane z doborem receptur oraz parametrów technologicznych za- czynów do prac iniekcyjnych w otworach głębokich w strefie dopływu wód do wyrobisk pod- ziemnych przeprowadzono w oparciu o normy dotyczące składu i wymagań dla cementów, metod badań cementów, a w szczególności czasu wiązania i ich reologii. Badania zmierzały do opracowania najbardziej efektywnych technicznie i ekonomicznie receptur. 2. REALIZACJA BARIERY PRZECIWFILTRACYJNEJ 2.1. Prace wiertnicze Realizację budowy bariery rozpoczęto w sierpniu 2023 roku, kiedy ukończono wiercenie pierwszego z otworów badawczo-iniekcyjnych BI-1. Aktualnie realizacja projektu opiera się o dwa otwory badawczo-iniekcyjne, wspomniany otwór BI-1 oraz otwór BI-2. Otwór badaw- czo-iniekcyjny BI-1 został częściowo zlikwidowany w styczniu 2025 roku. Z otworu tego od- wiercono już w międzyczasie 3 otwory kierunkowe boczne, a obecnie wiercony jest 4 z nich. Otwór badawczo-iniekcyjny BI-2 również wykorzystywano do budowy bariery przeciwfil- tracyjnej i po utracie chłonności został częściowo zlikwidowany w celu zacięcia pierwszego z otworów bocznych kierunkowych. Aktualnie iniekcje prowadzone są z pierwszego odwier- conego w nim otworu bocznego. Ogólny widok wiertnic służących do wiercenia otworów badawczo-iniekcyjnych pokazano na poniższym rysunku 4.