Szkoła Eksploatacji Podziemnej

W prezentacji zostanie przedstawione znaczenie węgla koksowego w Unii Europejskiej w kontekście pozycji tego surowca w gospodarce światowej, a także występowanie i zasoby węgla koksowego w Polsce oraz jego znaczenie dla gospodarki krajowej. Omówione zostaną także możliwości powiększenia bazy zasobowej węgla koksowego w polskich zagłębiach węglowych. Węgiel koksowy od 2014 r. jest traktowany jako surowiec krytyczny dla gospodarki Unii Europejskiej. Jest także ujęty w rozporządzeniu unijnym, określanym jako Critical Raw Materials Act (CRMA), którego celem jest zapewnienie bezpiecznych i zrównoważonych dostaw surowców krytycznych dla przemysłu UE. W ostatnich latach, roczne zużycie węgla koksowego w krajach UE kształtowało się w granicach 40–45 mln ton (40,8 mln ton w 2023 r.) i pokrywane było w większości z importu tego surowca (32,0 mln ton w 2023 r.), głównie z Australii oraz USA. Polska, pośród krajów UE, jest obecnie jedynym producentem węgla koksowego (ok. 11–12 mln ton rocznie). Dysponuje również znacznymi udokumentowanymi zasobami geologicznymi i przemysłowymi tego surowca (odpowiednio – 21,3 oraz 1,7 mld ton), a także potencjałem zwiększenia bazy zasobowej, w szczególności w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym. W dokumentach rządowych zakłada się na nadchodzące lata zapewnienie dostępu do krajowych złóż tego surowca oraz utrzymanie produkcji na zbliżonym do obecnego poziomie. Warunki zasobowe umożliwiają także zwiększenie produkcji krajowej, włącznie z budową nowych kopalń, przy czym taki scenariusz powinien być łączony z aspektami górniczymi, środowiskowymi i ekonomicznymi a nawet geopolitycznymi. Dla ewentualnych działań przyszłościowych, istotne są również nowe regulacje unijne dotyczące redukcji emisji metanu w sektorze energetycznym, które dla polskich kopalń węgla koksowego oznaczają znaczące podniesienie kosztów jego wydobycia. Z pewną konsternacją należy stwierdzić, że w tym samym 2024 roku, w odstępie kilku miesięcy, weszły w życie dwa unijne akty prawne, różnie ujmujące węgiel koksowy: CRMA – uwzględniające szczególną rolę tego surowca dla gospodarki UE oraz rozporządzenie metanowe – znacząco podnoszące koszty jego produkcji w krajach UE.