Różnorodność i znaczenie ekologiczne mszaków na hałdzie
Data: Poniedziałek 23.02.2026
Sesja: Przyroda w Górnictwie – Kiedy zielone jest prawdziwie zielone?
Godzina/Sala: 11:20 - 11:40 - H
Tytuł: Różnorodność i znaczenie ekologiczne mszaków na hałdzie
Title: Diversity and ecological importance of bryophytes on the coal mine spoil heap
Mszaki to małe rośliny zarodnikowe, uważane w świetle najnowszych badań za jedne z pierwszych roślin lądowych. W toku ewolucji wykształciły szereg adaptacji, które pozwalają im istnieć w ekstremalnych warunkach siedliskowych. Wzrost w koloniach, pobieranie wody i składników odżywczych całą powierzchnią ciała oraz tolerancja na wysuszenie to najważniejsze cechy biologii mszaków, które determinują ich funkcje ekologiczne tj. retencję wody, zapobieganie erozji gleby, wpływ na krążenie węgla i składników odżywczych oraz tworzenie gleby. Różnorodność mszaków na terenach poprzemysłowych w Polsce jest stosunkowo słabo rozpoznana. Analiza danych literaturowych wykazała, że w tego typu siedliskach występuje 166 gatunków mszaków co stanowi ok. 18 % krajowej brioflory. Wstępne badania przeprowadzone na 112 nierekultywowanych hałdach na terenie Górnego Śląska dowodzą, że różnorodność mszaków naziemnych jest niewielka i zależy od składu gatunkowego i pokrycia wcześniej rozwiniętych zbiorowisk roślin naczyniowych. Wysokie zasolenie podłoża jest kluczowym czynnikiem znacząco ograniczającym proces kolonizacji i dalsze rozprzestrzenianie się mszaków w tym typie siedliska. Gatunki, którym się to udało mogą wspomagać rozwój kolejnych stadiów sukcesyjnych novel ecosystem na hałdzie, ale określenie zakresu tego wsparcia wymaga dalszych badań.
Polski
Angielski
