Szkoła Eksploatacji Podziemnej

Od lat 80. XX wieku w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym (GZW) zamknięto ponad 40 kopalń węgla kamiennego. Zważywszy, że zawartość metanu w pokładach węgla w GZW zależy w dużej mierze od głębokości zalegania pokładu, początkowo likwidowane – płytkie kopalnie były niemetanowe lub słabo metanowe. Spośród dotychczas zamkniętych kopalń, tylko kilka było silnie metanowych, a niemal połowa wszystkich zamkniętych kopalń była niemetanowa. Z uwagi na rosnące wymagania polityki energetyczno-klimatycznej Unii Europejskiej, coraz trudniejsze warunki geologiczne polskich złóż oraz uwarunkowania techniczno-ekonomiczne prognozuje się, że w najbliższych 20 latach zdecydowana większość kopalń energetycznego węgla kamiennego zostanie zamknięta. Może się to wiązać z niekontrolowaną emisją metanu z obszarów likwidowanych kopalń będącą skutkiem naturalnego zjawiska migracji ku powierzchni terenu metanu wydzielonego z pokładów węgla.
W ostatnich latach w ramach udzielonych koncesji rozpoczęto prowadzenie próbnej eksploatacji oraz testów produkcyjnych złóż metanu zlikwidowanych kopalń Krupiński oraz Jas-Mos. W realizacji takich przedsięwzięć, w celu umożliwienia zachowania ciągłości pozysku metanu po likwidacji kopalni, niezbędne jest dostosowanie kopalnianego systemu odmetanowania do prowadzenia przyszłych prac wydobywczych i dalszego wykorzystania metanu do celów energetycznych.
Taki kierunek zagospodarowania metanu jest zgodny z zapisami Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ograniczania emisji metanu w sektorze energetycznym, według których od 1 stycznia 2030 r. zakazane będzie uwalnianie do atmosfery i spalanie w pochodniach gazu z kopalń zamkniętych lub opuszczonych.
Powyższe zapisy stoją w sprzeczności z realizowaną polityką klimatyczno-energetyczną Unii Europejskiej. Wynikową obowiązujących regulacji jest legislacyjne wymuszenie odstąpienia od energetycznego wykorzystywania paliw kopalnych w sektorze ciepłowniczym w perspektywie roku 2050. Tak ustawiony cel klimatyczny determinuje również nieuzasadnioną środowiskowo i społecznie konieczność odstawienia źródeł wykorzystujących metan pochodzący z odmetanowania kopalń węgla kamiennego oraz ujmowany w ramach nieczynnych wyrobisk górniczych.
Regulacyjne zrównanie paliw kopalnych pod szyldem „neutralności klimatycznej” może mieć swoje wymierne, negatywne implikacje z uwagi na brak całościowych następstw przyjętych przepisów. W przypadku metanu górniczego, konsekwencją zaprzestania jego poboru z nieczynnych wyrobisk górniczych będzie wzmożona, niezorganizowana emisja do atmosfery. Tym samym pozytywny efekt środowiskowy związany z zaprzestaniem spalania metanu w źródłach może zostać wielokrotnie przewyższony negatywnym wpływem emisji niezorganizowanej.