Szkoła Eksploatacji Podziemnej

Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy w ramach realizacji zadań Państwowej Służby Hydrogeologicznej (od 2025 państwowej Służby Geologicznej) prowadzi cykliczne pomiary i badania monitoringowe wód podziemnych w punktach obserwacyjnych zlokalizowanych w strefach przygranicznych Polski z państwami sąsiednimi. W obszarze wpływu odwadniania niemieckiej kopalni węgla brunatnego na przygraniczne tereny Polski, w rejonie Gubina prowadzone są regularne badania hydrogeologiczne obejmujące pomiarów głębokości do zwierciadła wód podziemnych poziomów wodonośnych piętra czwartorzędowego oraz piętra neogenu. W 2023 r. pracownicy Pracowni Geofizyki Inżynierskiej Zakładu Geologii Inżynierskiej PIG-PIB wykonali badania geofizyczne w rejonie Gubina, w obszarze przygranicznym Polski w strefie wpływu odwodnienia niemieckiej kopalni węgla brunatnego Jänschwalde. Wyniki tych badań zostały wykorzystane m.in. w celu uszczegółowienia warunków hydrogeologicznych analizowanego obszaru. Ponadto w omawianym okresie opracowany został hydrodynamiczny model numeryczny, który obejmuje polski obszar przygraniczny w rejonie wpływu odwodnienia niemieckiej kopalni KWB Jänschwalde. Badaniami modelowymi objęto obszar położony w rejonie Gubina (o powierzchni 306,7 km2), który od zachodu jest ograniczony graniczną rzeką Nysą Łużycką, a na pozostałych granicach mniejszymi rzekami, częściowo znajdujący się w rejonie zasięgu leja depresji wykształconego w piętrze wodonośnym Nogenu i Paleogenu (mioceński i oligoceński podwęglowy poziom wodonośny). Na podstawie map hydroizohips opracowanych w wyniku symulacji modelowych stwierdzono wyraźny wpływ odwodnień prowadzonych w kopalni Jänschwalde na zmiany naturalnych warunków hydrodynamicznych w podwęglowym poziomie wodonośnym. Stwierdzono kontynuację leja depresji na przygranicznym terytorium Polski. Oszacowana wartość odpływu wód podziemnych w omawianej warstwie modelu w kierunku kopalni Jänschwalde wynosi 6172,64 m3/d (na odcinku 21,4 km). W obrębie zidentyfikowanej strefy spływu wód podziemnych do kopalni Jänschwalde (w V warstwie modelu symulującej podwęglowy Neogeńsko-Paleogeński poziom wodonośny) oprócz dopływów bocznych zauważalny jest również dopływ z nadległych poziomów wodonośnych poprzez warstwę IV (symulującą poziom zbudowany z utworów słaboprzepuszczalnych), który stanowi 26% (2256,72 m3/d) całkowitego zasilania warstwy V modelu. Na podstawie układu hydroizohips uzyskanych w modelu numerycznym dla czwartorzędowych poziomów wodonośnych w granicach rozpatrywanego obszaru na przygranicznym terytorium Polski, w skali regionalnej nie stwierdzono występowania leja depresji, wywołanego wpływem odwodnienia podwęglowego poziomu wodonośnego prowadzonego w niemieckiej kopalni węgla brunatnego Jänschwalde.