Szkoła Eksploatacji Podziemnej

Przeprowadzone w latach 80. XX w. pierwsze badania tufów z utworów karbonu lubelskiego wskazały na ich pojedyncze wystąpienia. Prze wiele następnych lat nie były one prowadzone. Wykonane w ostatnich latach kompleksowe badania sedymentologiczne, stratygraficzne, petrograficzne, mineralogiczne i geochemiczne skał turneju i wizenu wykazały, że w ich obrębie występuje 7 nowych horyzontów tufowych o regionalnym rozprzestrzenieniu. W zależności od rejonu głębokość zalegania tufów zmienia się od ok. 500 m na wschodzie basenu lubelskiego, przez ok. 2300 m w centrum, do ok. 800–1500 m na północnym wschodzie. Miąższość horyzontów tufowych wynosi 0,2–30 m. Największą miąższość osiągają te z rejonu północno-wschodniego, a maksymalną stwierdzono w profilu otworu Kolechowice 24 na głęb. 850–880 m. Otwór ten zlokalizowany jest w sąsiedztwie złóż węgla kamiennego, eksploatowanych przez LW Bogdanka S.A.

Wśród tufów zidentyfikowano drobnopopiołowe witroklastyczne i krystaloklastyczne oraz grubopopiołowe krystaloklastyczne. Występują w nich relikty szkliwa wulkanicznego oraz powstałe w wyniku przemian diagenetycznych minerały ilaste, głównie kaolinit (70-90%) i minerały mieszanopakietowe illit/smektyt, illit oraz serpentyn – berthieryn. Częste są minerały węglanowe – syderyt, syderoplesyt, kalcyt, a także spotykany jest anataz i hematyt. Badaniami objęto także boksyty (surowiec krytyczny), w tym pokład bilansowy o miąższości 3 m z otworu Parczew IG 10, udokumentowany w profilu wizenu Lubelszczyzny w latach 60.-70. XX w. W składzie tego surowca stwierdzono wówczas wysoką zawartość Al₂O₃ ok. 30–67% wag., odpowiadającą gatunkom boksytów o symbolach od B0 do B8. Udokumentowano także zawartość pierwiastków krytycznych, tj. Ti, Cu, REE (Y, Nb) oraz innych metali, tj. Zr, Th, Zn, Pb, Rb.

Wyniki badań stratygrafii sekwencji wykazały, że tufy i boksyty mają w profilu karbonu lubelskiego podobną pozycję stratygraficzną (korelują się ze sobą), co wskazuje na analogiczny wiek i genezę wulkaniczną – piroklastyczną. Pilotażowe oszacowanie ilości Al₂O₃w tufach (ok. 28–35% wag.) potwierdza, że jest to ilość perspektywiczna dla surowców boksytowych, poza tym stwierdzono obecność związków Ti i Zr. Po raz pierwszy zidentyfikowano także, we współwystępujących z tufami piaskowcach wulkanoklastycznych, występowanie REE w postaci węglanów La i Nd. Kontynuowanie badań tufów jest więc celowe dla określenia perspektywiczności utworów karbonu na Lubelszczyźnie dla surowców krytycznych – boksytów, REE oraz innych metali.