Szkoła Eksploatacji Podziemnej

Hałdy po wydobyciu węgla kamiennego są ekosystemami powstającymi de novo, w których ekstremalne warunki siedliskowe, takie jak niska dostępność składników pokarmowych, skrajne pH czy zasolenie, silnie determinują strukturę i funkcjonowanie zespołów mikroorganizmów glebowych. Celem wystąpienia jest przedstawienie zmian bioróżnorodności mikroorganizmów glebowych na hałdach pogórniczych, z uwzględnieniem zarówno różnorodności taksonomicznej, jak i funkcjonalnej w trakcie spontanicznej sukcesji.
W początkowych stadiach sukcesji na hałdach pogórniczych dominują zespoły mikroorganizmów glebowych o niskim bogactwie taksonomicznym, z przewagą bakterii należących do typów Proteobacteria oraz Actinobacteria, charakteryzujących się wysoką tolerancją stresu środowiskowego oraz zdolnością do wykorzystywania prostych źródeł węgla. Równocześnie różnorodność grzybów jest ograniczona i reprezentowana głównie przez tolerancyjne saprotrofy z typu Ascomycota. Wraz z rozwojem roślinności i wzrostem złożoności siedliska obserwuje się zwiększenie bogactwa taksonomicznego bakterii, w tym przedstawicieli Acidobacteria i Bacteroidota, a także wzrost udziału grzybów strzępkowych, w szczególności Basidiomycota, w tym gatunków tworzących symbiozy mykoryzowe.
Z punktu widzenia funkcjonalnego zespoły mikroorganizmów glebowych na hałdach pogórniczych wykazują znaczną redundancję metaboliczną, jednak ich profile funkcjonalne ulegają wyraźnym zmianom wraz z postępem sukcesji. Następuje rozszerzenie spektrum wykorzystywanych źródeł węgla, wzrost aktywności enzymatycznej oraz intensyfikacja procesów związanych z obiegiem węgla, azotu i fosforu. Podsumowując, bioróżnorodność taksonomiczna i funkcjonalna bakterii oraz grzybów na hałdach pogórniczych wzrasta wraz z postępem sukcesji, stanowiąc fundament stabilności i funkcjonowania tych nowo powstających ekosystemów.