Problematyka projektowania tam wodnych dla zwiększenia zbiornika zasolonych wód
Data: Wtorek 24.02.2026
Sesja: Transformacja górnictwa – Budownictwo podziemne
Godzina/Sala: 12:20 - 12:40 - A
Tytuł: Problematyka projektowania tam wodnych dla zwiększenia zbiornika zasolonych wód
Title: Problems of designing water dams to increase the water reservoir
Jednym z istotnych czynników środowiskowych występujących podczas prowadzenia podziemnej eksploatacji jest konieczność pompowania dużej ilości wód podziemnych i odprowadzanie ich do cieków powierzchniowych. Wody te są najczęściej wysoko zmineralizowane, w tym zawierają dużą zawartość chlorków. W przypadku kopalń węgla kamiennego sytuacja ta dotyczy głównie wschodniej części GZN, gdzie kopalnie wypompowują na minutę od kilkunastu do kilkudziesięciu metrów sześciennych wód podziemnych.
Jednym ze sposobów ograniczenia skutków środowiskowych jest tworzenie zbiorników podziemnych. Realizacja takiego obiektu w czynnym zakładzie wymaga wykonania tam wodnych, które spełniały będą wysokie standardy bezpieczeństwa dla prognozowanego naporu wód podziemnych. Poprawne zaprojektowanie tam wymaga więc nie tylko szczegółowych analiz hydrologicznych, ale także wykonania analizy warunków górniczych pod kątem lokalizacji przyszłych tam oraz przeprowadzenia szczegółowych badań geomechanicznych w rejonie tam wodnych.
W ramach referatu, na podstawie konkretnego przypadku, przedstawiona zostanie procedura projektowania trzech tam wodnych dla planowanego zbiornika wód podziemnych. Szczególna uwaga zostanie skierowana na właściwy dobór lokalizacji tam oraz na zakres niezbędnych badań geomechanicznych. W oparciu o warunki geologiczne, litologię skał otaczających oraz nachylenie wyrobisk określono usytuowanie tam w wyrobiskach. Kolejnym aspektem było zaplanowanie i przeprowadzenie szeregu badań jakości skał stropowych, spągowych i ociosowych który obejmował: badania kopalniane parametrów wytrzymałościowych oraz badania laboratoryjne parametrów wytrzymałościowych, odkształceniowych, filtracyjnych oraz odporności skał na działanie wody. Przeprowadzono także badania endoskopowe oceny jakości i zasięgu strefy spękań w otoczeniu miejsc z planowanymi tamami.
Przeprowadzone badania pozwoliły zaprojektować parametry tam dla prognozowanych danych hydrologicznych, w tym opracować sposób wzmocnienia oraz uszczelnienia górotworu.
Polski
Angielski
