Szkoła Eksploatacji Podziemnej

Działalność górnicza przyczynia się do powstawania zwałowisk pokopalnianych (hałd), które często ulegają spontanicznemu zadrzewianiu. Wykształcone na nich ekosystemy leśne zaliczane są do tzw. nowych ekosystemów (ang. novel ecosystems) i pełnią istotną rolę w świadczeniu usług ekosystemowych wykorzystywanych przez człowieka. Celem badań była ocena znaczenia roślinności drzewiastej porastającej zwałowiska pogórnicze w kontekście regulacyjnych usług ekosystemowych, ze szczególnym uwzględnieniem sekwestracji węgla oraz regulacji temperatury.
Badania przeprowadzono na zwałowiskach pogórniczych zlokalizowanych na terenie Wyżyny Śląskiej. W badaniach uwzględniono hałdy zalesione, jak i niezalesione (bez okrywy roślinnej lub ze znikomym pokryciem), a także powierzchnie kontrolne wyznaczone w kompleksach leśnych. Na 119 poletkach badawczych wykonano szczegółowe pomiary dendrometryczne drzew i krzewów, a biomasę oraz zawartość węgla w dendromasie oszacowano na podstawie równań allometrycznych. Dodatkowo wykorzystano zobrazowania satelitarne Landsat 8 do wyznaczenia temperatury powierzchni terenu (ang. Land Surface Temperature, LST).
Uzyskane wyniki wskazują, że biomasa oraz akumulacja węgla w roślinności drzewiastej na zwałowiskach pogórniczych są niższe w porównaniu z lasami kontrolnymi, co może wynikać m.in. z odmiennych warunków fizykochemicznych podłoża. Potwierdzono, że roślinność drzewiasta hałd aktywnie uczestniczy w procesie sekwestracji węgla. Analiza temperatury powierzchni terenu wykazała, że zalesione zwałowiska osiągają istotnie niższe wartości temperatury w porównaniu z hałdami niezalesionymi i zbliżone do tych notowanych na powierzchniach leśnych stanowiących kontrolę, co potwierdza ich potencjał w ograniczaniu zjawiska miejskiej wyspy ciepła. Przeprowadzone badania podkreślają pozytywne znaczenie spontanicznych ekosystemów leśnych rozwijających się na zwałowiskach pogórniczych, zwłaszcza w kontekście łagodzenia skutków zmian klimatu na terenach miejskich.